Het aantreden van een nieuwe voorzitter moet beginnen met een blik terug naar het leiderschap van de voorganger. Ik breng dan ook allereerst volgaarne een laudatio uit voor Dr. Jan Dockx, die in goede en kwade dagen ons Verbond van Vlaamse artsen zeer degelijk, intensief en met volle inzet heeft geleid. Tijdens de zes jaar van zijn voorzitterschap realiseerde het VGV drie tweejaarlijkse symposia. Eerst nog met het VVMV in De Schelp van het Vlaams Parlement over Armoede in Vlaanderen en de gevolgen voor de gezondheidszorg. Verder tweemaal in samenwerking met de Koninklijke Academie voor Geneeskunde in het statige Paleis der Academiën te Brussel. In oktober 2012 onder titel, “Contingentering: een zegen of vloek”. Tot vandaag zeer actueel nu regularisatie voor tientallen Franstalige jonge artsen een blijvende scheeftrekking kan veroorzaken ten opzichte van vele jonge Vlamingen die de toegang tot de studie tot arts door een correcte toelatingsproef werd ontzegd. En op 27 september vorig jaar het symposium over de forensische psychiatrie in Vlaanderen gevolg van de blijvende overheidsnalatigheid en de schande van de internering in gevangenissen.
De Blauwdruk voor een Vlaamse gezondheidszorg opgemaakt na het wetenschappelijke symposium van 2008 over de organisatie van de gezondheidszorg te lande geplaatst tegenover de ervaringen in het buitenland, werd tijdens de eerste jaren van het voorgaande voorzitterschap via enquête bij de leden getoetst en gefinaliseerd. Het staat nog steeds voor elkeen ter beschikking op de VGV-webstek, maar wordt misschien onder de huidige regering zonder geplande staatshervorming minder geconsulteerd dan voorheen. Het degelijke werkstuk boet nog niets aan kwaliteit in en zal ongetwijfeld, na misschien een nodige actualisering, zeker terug op tafel komen bij de afronding van deze legislatuur in 2019. Bij de politieke les blijven deed het VGV ook met de druk bijgewoonde debatdag, “Pro en contra medische digitale communicatie in derde millennium” in februari 2014. Het ging er de facto over de rol van de ziekenfondsen en E-health.
Onversaagd bleef de voorzitter ook de culturele actua - liteit op de voet volgen, met een breed aanbod van gegidste museumbezoeken tweemaal per jaar tot gevolg. Een heuse tweedaagse kreeg zijn steun; eerst in Rijsel in 2012 en een jaar later in de Ieperse frontstreek ’14- ’18, een derde maal in Amsterdam. Via zijn, al dan niet familiale, connecties met diverse exclusieve locaties – ik noem enkel de St.-Pauluskerk – liet hij de geïnteresseerde leden en partners zowat al het bijzondere van Antwerpen, zijn geliefde heimat, en omstreken kennen.
Het VGV vierde in 2012 – zij het wat in mineur – ook zijn 90ste verjaardag. Niet alles lukt immers en zelfs bij de besten niet. Vlaams, historisch beslagen, cultureel geïnteresseerd huisarts Jan Dockx was het natuurlijk reeds lang voor alle anderen niet ontgaan dat Andries van Wesel in 2014 500 jaar geleden in Brussel geboren was. Het VGV zou onder zijn begeestering het initiatief of in ieder geval de coördinatie van een grootse viering ‘Vesalius 2014’ ter harte nemen. Maar – hoewel met heel wat vertraging – andere grotere spelers kwamen ten tonele en haalden zowat de ganse buit binnen tot en met een Europese rondreis van De Artsenkrant in Vesalius’ voetsporen eindigend op het Griekse eiland Zakynthos! Troost misschien: er bestaat nog steeds een groep wetenschappers die aan die overlijdensplaats van Vesalius twijfelt ...

Vooraf doe ik om besparingsredenen nogmaals een dringende oproep om uw e-postadres door te geven aan het secretariaat Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Elke postzending kost het VGV vele honderden euro’s. Het is vanzelfsprekend dat wie geen e-postadres heeft, de uitnodigingen op papier blijft ontvangen. Tevens zal het lidgeld licht omhoog gaan, maar ik verzeker u dat we bijzonder toekijken op de bestemming ervan.

Het symposium op 27 september over de schande van de internering en de toekomst van de forensische psychiatrie was bijzonder succesvol met eminente sprekers, discutanten en aanwezigen. Het niveau was hoogstaand met bijzondere waardering voor de samenwerking met de Koninklijke Academie voor Geneeskunde van België.
De media (Radio 1, De Standaard, Het Nieuwsblad, Knack, Artsenkrant, de Specialist en Medi Sfeer) hebben dit probleem op uitstekende wijze uitvergroot. Het VGV-bestuur deelt u met genoegen mee dat het federaal regeerakkoord van 10 oktober ll. in het hoofdstuk “Sociale vooruitgang en gezondheidszorgen” op p. 65 vermeldt: “De diverse luiken van het federaal meerjarenplan van 2009, dat de uitbouw van een zorgtraject voor forensisch-psychiatrische patiënten uittekent, worden in overleg met de deelstaten verder uitgevoerd.” En in het hoofdstuk “Justitie en veiligheid” lezen we op p. 124-125: “De geïnterneerden moeten kunnen worden opgevangen in een aangepaste infrastructuur en het voorwerp uitmaken van geschikte zorgen en opvolging. De minister van Justitie zal een gespecialiseerd centrum voor observatie en diagnosestelling bij daders oprichten.” Dit laatste is een onrechtstreekse verwijzing naar het Nederlandse Pieter Baan centrum, waarnaar ik in mijn slottoespraak tijdens het symposium eveneens verwees. In dat centrum kan een ploeg van artsen en psychologen een dader zeven weken lang volgen als het om een complexe problematiek gaat, en op het einde van de observatie tot een bepaalde graad van toerekeningsvatbaarheid op een schaal van 1 tot 5 besluiten, zoals Nikolas Vanhecke (www.standaard.be, 11.10.14) schreef. Verdere druk op de overheid zal noodzakelijk zijn om onze eisen te realiseren.

Nooit eerder zaten zoveel mensen opgesloten in de Belgische gevangenissen : 11.769, een stijging met 3.000 sedert 2008 terwijl de capaciteit 9.592 bedraagt zijnde een tekort van meer dan twintig procent. Deze groei is vooral veroorzaakt door de grote instroom van gedetineerden in voorhechtenis die in afwachting van hun proces niet veroordeeld zijn. Antwerpen haalt 70 procent en Sint-Gillis bijna 100 procent overbevolking. Beide gevangenissen zijn typische doorgangsgevangenissen. Om deze overbevolking te verminderen had ik in een open brief, gericht aan minister Turtelboom, gepleit i.p.v. in internet en telefoon in elke cel, te investeren in enkelbanden met GPS. De justitiehuizen staan in op het toezicht van de enkelbanddragers. Nu is het duidelijk waarom niet meer geïnvesteerd wordt in enkelbanden. Wie in voorhechtenis vlucht kan door een lacune in de wetgeving noch door de onderzoeksrechter noch door de strafrechter, die zijn uitspraak nog moet doen, aangehouden worden, omdat geen van beide deze bevoegdheid heeft. Bricolage! Wanneer de onderzoeksrechter zijn onderzoek heeft afgesloten, zegt de wet op de voorlopige hechtenis niets over wat de raadkamer kan als iemand gevlucht is. De raadkamer kan alleen een vrijgelatene onder elektronisch toezicht plaatsen wanneer hij zich niet houdt aan de voorwaarden. Een ander probleem is de opvolging door de justitiehuizen van zo’n tweeduizend enkelbanden. Bij straffen onder de drie jaar is de opvolging minimaal geworden. Enkele standaardvoorwaarden worden opgelegd en één bezoek bij de justitieassistent volstaat. Voor kleine criminelen is er dan ook te weinig individuele begeleiding.

Een Algemene Ledenvergadering is traditioneel de afsluiting van het afgelopen jaar. In 2012 vierden we de 90ste verjaardag in de crypte van de Sint-Pauluskerk te Antwerpen. Toen stelden we voorop dat onze taak nog niet af is in verband met de overheveling van de sociale zekerheid naar de gemeenschappen met als eerste aanzet de gezondheidszorg.
In 2013 waren we te gast in de Katoennatie eveneens in Antwerpen. Toen was de grote bezorgdheid de onmiskenbare achteruitgang van het verenigingsleven in het algemeen. Het blijft moeilijk om in een maatschappij met toenemende individualisering en digitalisering zich te verenigen rond de realisatie van een ideaal. Nochtans is de boodschap van het VGV eerlijk en realistisch waarbij elke politieke strekking, die onze standpunten deelt, aanvaardbaar is.
En de teneur gaat door in 2014 in de Keizerskapel, waarbij vooropgesteld werd dat de komende jaren voor het VGV van cruciaal belang zijn. We moeten onze toekomst veilig stellen door op zoek te gaan naar meerdere partners. Het is hierbij passend de Vlaamse Zenuwartsen bijzonder te danken voor het jarenlange vertrouwen in het VGV als partner. Dat we misschien een deel van onze identiteit en van ons patrimonium moeten prijsgeven is de morele prijs om te overleven om zo onze idealen te realiseren.

De drie maatschappelijke onderwerpen (armoede, contingentering en internering), die het VGV de laatste jaren heeft aangekaart, blijven actueel en duidelijk aanwezig in de media.

De oprichting van het kinderarmoedefonds door minister Lieten toont aan dat de overheid toegeeft dat er een ernstig systeem falen is. Dient dit fonds niet om een goed geweten af te kopen? De politiek heeft het pro-bleem “armoede” eenvoudig geparkeerd. In plaats van fondsen op te richten moet de begroting aangepast worden i.p.v. miljarden uit te geven aan gevechtsvlieg-tuigen. Zo glijden we af naar het verderfelijke systeem van florerende liefdadigheidsinstellingen zoals in de Verenigde Staten bij gebrek aan sociale vangnetten. En kinderarmoede ontstaat niet plots maar is dikwijls sociaal erfelijk van generatie op generatie. Armoede is een allesomvattend probleem zoals het VGV reeds vroeger heeft aangetoond. Door in elke gemeente een meldpunt te installeren waarbij iedereen schrijnende armoede kan melden, door eenvoudig rond te kijken en te luisteren, doen we aan detectie. Want de meesten schamen zich hierover en kruipen zo diep mogelijk weg.

Aanvullende gegevens

Met dank aan onze sponsors.