Voorwoord

Kaft201703Het grote woord is eruit. ‘De 7de staatshervorming’ wordt de inzet van de regeringsonderhandelingen van 2019. Althans
volgens Vlaanderens MP in zijn 11 juli -toespraak aan de Groeningekouter. En ampele woorden verder werd de overheveling -met inbegrip van de financiering ervanvan het gezondheidsbeleid vooropgesteld. Het Vlaams Artsenverbond zal erop voorbereid zijn. Te beginnen met het aanstaande VAV-symposium te Brussel op 23 september over de “Vlaamse gezondheidszorg na de 6de staatshervorming», wat in de loop van de aansluitende maanden tot het opstellen van een onderbouwd eisenpakket over een globaal Vlaams gezondheidsbeleid -‘van wieg tot kist’, zoals dat heet- moet leiden. En als voorproefje over de ‘failed state Belgium’ vindt u in dit nummer de laatste evaluatie over het federale compromis over de artsencontingentering. Trouwens voor wie het nog over het hoofd zag, ook vandaag kunt u nog voor het VAV-symposium inschrijven!

Waar de V-partijen wellicht makkelijk zullen volgen bij deze legitieme oproep voor een 7de staatshervorming, wordt het uitkijken naar de traditionele formaties. Rooskleurig is anders. De christendemocraten zijn blijkbaar bereid om hun woorden terug te nemen en zo de Vlaamse zaak te verraden. Op 23 juni 2012 verklaarde hun voorzitter immers: ‘Niemand zal ontkennen dat op een dag een zevende staatshervorming komt. De voortschrijdende omvorming van de staat is onherroepelijk. Er moet nog een reeks bevoegdheden naar de gewesten overgeheveld worden.’ Om maar over “de pest voor Vl.”, de liberale partij te zwijgen. Van de huidige oppositie werd zelf helemaal niets vernomen. En zullen de Franstaligen zich nogmaals als ‘demandeurs de rien’ opstellen, om dan uiteindelijk toch nog te zwichten wanneer het wereldrecord regeringsvorming opnieuw dreigt te worden verbroken?

De Brussels correspondent van de Franse krant Libération, stelt over België ‘de staat is in verval, ondermijnd door de onophoudelijke strijd tussen de Vlaamse meerderheid en de Franse minderheid. Vijftig jaar van communautaire strijd hebben het koninkrijk in een doodlopend steegje doen belanden: onmacht, incompetentie, onverantwoordelijkheid.’

De stelling luidt ondertussen in een krantencommentaar ongeveer als volgt: ‘Het huidig systeem waarin onvoorspelbaarheid de enige zekerheid is en beurtelings het federale en het regionale niveau langdurig verlamd kunnen worden, betaalt onzichtbaar een hoge prijs. Eenvoud moet het doel zijn van elke nieuwe hervormingspoging. De al te complexe structuren zijn er gekomen omdat er evenwichten en beschermingsmechanismen moesten worden uitgebouwd. Deze loodgieterij waarbij alles aan alles gekoppeld werd, heeft het hele systeem vergrendeld. Dergelijke politieke technologie is overduidelijk uitgeleefd.’

Kan de conclusie na opnieuw 5 jaar tijdverlies nog langer uitgesteld worden? ‘Wij wensen een echt confederalisme, waarbij elkeen zal kunnen handelen zoals het hem belieft. Als de Franstaligen geen concessies willen doen, zullen wij geen andere keuze hebben dan het separatisme.’, stelde de N-VA-voorzitter reeds 10 jaar geleden! Tijd van handelen zonder uitstel is nu echt de boodschap. Op naar een 7de, liefst definitieve alles omvattende, staatshervorming.

Voor het thema, “zelfstandig, globaal Vlaams gezondheidsbeleid”
daarin, biedt het VAV zeer bereidwillig en zonder valse bescheidenheid haar medewerking aan.

Geert Debruyne, voorzitter

Voorwoord

Een voorzitter mag/moet voor Periodiek -om hem onbekende redenen- met exclusiviteit het voorwoord schrijven. Hij doet dat nu reeds meer dan twee jaar hondstrouw en raakte daarbij toch nog steeds -naar zijn bescheiden gevoel- aan enige relevante inhoud. De actualiteit rond bvb de contingentering, of de hernieuwde statuten en naamsverandering en tal van andere onderwerpen kwam bijna klokvast op een presenteerblaadje de o zo nodige inspiratie oftewel ‘muze’ steeds te hulp.

En ook nu weer mag ik bij het ingaan van een hopelijk hemelse zomer opnieuw op de gebeurtenissen beroep doen om iets zinvol neer te pennen. Dus weer niet enkel een gemeende wens voor een rustbrengende vakantie of een deugdzame herbronning aan de hand van een boeiend boek of ander schrijfsel (deze Periodiek?), eindelijk ter hand genomen voluit liggend op die zo begeerde alpenwei of eerder zittend op een stenen bank aan de rand van het met platanen omzoomde marktplaatsje ergens in Zuid-Europa. Geen wens ook voor het ultieme stadsbezoek met praal en pracht in kathedraal, raadhuis of museum.

Nee. Ik kondig in detail het volgende dwingende strijdpunt binnen de VAV-missie aan dat we in september degelijk inleiden met een wetenschappelijk symposium met deskundige sprekers, afgerond door een tegensprekelijk debat. Het Vlaams Artsenverbond moet absoluut na vijf jaar tijdverlies de volgende (ultieme, liefst definitieve) ronde van de staatshervorming op de politieke agenda plaatsen. Hoe de uiteindelijke staatsstructuur eruit zal zien doet niet ter zake. Wat we reeds sedert de oprichting van het verbond vragen -en dat is dus nagenoeg sedert één eeuw- is de realisatie van een autonome Vlaamse gezondheidszorg als onderdeel van een autonome Vlaamse sociale zekerheid en op termijn de volledige autonomie van de Vlaamse Gemeenschap. De argumenten vóór een autonome Vlaamse gezondheidszorg zijn: eigen klemtonen leggen, het beleid efficiënter maken en de gemeenschappen responsabiliseren tot een spaarzamer beleid. Zo staat het in de VAV-missie en zeer bondig samengevat: het enige correcte gezondheidsbeleid vraagt om preventie, curatieve en palliatieve zorg binnen één uniek beleidsniveau. De uitnodiging en het programma van dit symposium in september te Brussel vindt u verder in dit nummer. De selectie van de vier sprekers en vooral de diversiteit van de gebrachte themata over de 6de staatshervorming kan enkel tot een boeiend debat tussen sprekers en deelnemers leiden. Het moet toelaten een duidelijke visie over de 7de staatshervorming te ontwikkelen, die verder voorbereid in het aansluitend werkjaar, tot een heus eisenpakket zal leiden dat door het VAV bij de regeringsvorming na de verkiezingen van 2019 moet worden voorgelegd. Uw aanwezigheid lijkt mij vanzelfsprekend en daarom reeds nu de vraag deze bijeenkomst met stip in uw agenda te noteren. Of nog beter: u meteen in te schrijven. En komt dan de wens voor een hemelse zomer niet meer van pas. Toch wel. Zeer zeker, wens ik u allen een boven beschreven vakantieperiode toe. Al was het maar omdat -zoals het spreekwoord luidt- de boog niet altijd gespannen kan staan.

Met dank en veel leesgenot.

Geert Debruyne, voorzitter

Voorwoord

Een nieuwe lente en een nieuw geluid:
Ik wil dat dit lied klinkt als het gefluit,
dat ik vaak hoorde voor een zomernacht in een oud stadje,
langs de watergracht…
(Mei, H. Gorter)

Vlaams Artsenverbond / VAV
95 jaar jong en nog steeds op zoek naar de ultieme realisatie van zijn doelstellingen.
Dat is zeer bondig de onverminderde bestaansreden van het verbond van artsen in Vlaanderen opgericht als Vlaamse Geneesherenverbond en sedert enkele dagen herdoopt tot VAV, Vlaamse Artsenverbond.
Artsen uiteraard omdat dat beter klinkt dan geneeskundigen en alle artsen van beider kunne omvat. Verbond om de positieve impact van verbondenheid letterlijk in de naamgeving te benadrukken.
Immers ook al verenigt het VAV ook artsen, die de doelstellingen onderschrijven, het blijft bij uitstek ook artsen verbinden in een gezamenlijk project ten einde een efficiënter beleid met eigen klemtonen in de gezondheidssector
mogelijk te maken. Voor alle geëngageerde, alle in het VAV verbonden Vlaamse artsen, kan een toekomstgerichte, efficiënte, dus ook duurzame, integrale en autonome Vlaamse gezondheidszorg maar gerealiseerd worden door alle bevoegdheden naar de gemeenschappen over te hevelen.

De ongetwijfeld meerdere, zelfs grote successen van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd verworven binnen het kader van zes opeenvolgende staatshervormingen ten spijt kan een verdere communautarisering van de integrale gezondheidszorg, de meest persoonsgebonden materie bij uitstek, immers nooit definitief afgewezen worden. Preventiebeleid binnen het gehele volksgezondheidsbeleid moet ongehinderd en binnen één unieke bevoegdheid door het curatieve aanbod gevolgd worden. Dat beleidsniveau moet de Nederlandstalige gemeenschap, dus Vlaanderen toekomen.

Het VAV stond pal bij de recentste perikelen rond de artsencontingentering en vooral de federale toekenning van RIZIV-erkenningsnummers voor artsen en specialisten na 20 jaar bewust wanbeleid aan Franstalige kant. Eindelijk wordt een toelatingsproef in de Franstalige gemeenschap ingevoerd. Met voorlopig overigens maar één enkele zittijd en pas na aandringen één centrale examenlocatie. Alertheid blijft dus aan de orde en daar zal ook nu het VAV een voortrekkersrol blijven opnemen. De zevende staatshervorming voorbereiden wordt het volgende politieke project. Daartoe organiseert het VAV een wetenschappelijk symposium te Brussel op 23 september as. Bij de regeringsvorming in 2019 moet het akkoord verdere stappen inhouden zodat adequaat persoonsgebonden aangelegenheden – onderwijs en welzijn (nu al Vlaams) en gezondheid (gedeeltelijk Vlaams) – toch één consistent geheel kunnen vormen. En dat betekent inderdaad een grote stap naar een communautarisering van de gezondheidszorg in het kader van een Vlaamse Sociale Zekerheid.

En om dat alles met de grootst mogelijke slaagkans te realiseren moet het VAV opnieuw aan ledenwerving doen. Dit nummer “Periodiek” met de publicatie van de vernieuwde missie en de bekendmaking van de nieuwe naam moet de aftrap zijn van een brede wervingscampagne. Elk VAV-lid moet zich hierover aangesproken voelen om binnen eigen praktijk, eigen artsenkring, eigen ziekenhuis,
eigen beroepsvereniging, … ‘van deur tot deur’ het VAVlidmaatschap te promoten. Het nieuw aangestelde bestuur in het geheel en uw dienaar, voor een tweede legislatuur aangesteld als voorzitter, in het bijzonder, rekenen daar ten stelligste op.
Met dank en veel leesgenot.

Over veldslag en oorlog schreef ik in vorig Periodiek.
En zie: Na hevig Vlaams protest met in de vuurlijn het VGV heeft Minister De Block de verhouding 60N / 40F voor toekenning van Riziv-nummers behouden, maar daarmee is het probleem niet opgelost. Er zijn nog altijd meer artsen in Franstalig België en ook geen efficiënte beperking van het aantal studenten geneeskunde aan de Franstalige universiteiten.

Een oplossing op korte termijn kan liggen in de toepassing van de federaal overeengekomen beperking van het aantal artsen. Een grondiger oplossing ligt in het wegwerken van de versnippering van de bevoegdheden.

Vlaanderen zorgt voor de opleiding van artsen en het heeft de nodige beperking doorgevoerd. Het wil van die inspanningen ook de vruchten plukken. Praktisch pleit het VGV voor het toekennen van de bevoegdheid voor de totale gezondheidszorg aan de gemeenschappen: naast de artsenopleiding, ook de ziektekostenverzekering. Alleen zo kan Vlaanderen zorgen voor een efficiënte gezondheidszorg voor alle Vlamingen en daarvoor de nodige opleiding en financiering voorzien.

Twee nummers geleden dan weer kondigde ik het tweejaarlijks VGV-symposium aan. Een hernieuwde samenwerking met de Koninklijke Academie voor Geneeskunde lukte niet, waardoor het initiatief in stilte werd afgevoerd. Blijkbaar was onze voorgestelde Vlaamse inbreng bij het financieringsonderwerp voor de Nederlandstalige academieleden toch te delicaat in tijden van communautaire stilstand.

Uitstel wordt geen afstel en daartoe gaat het bestuur resoluut voor een eigen symposium in het najaar van 2017. Het thema wordt ‘Vlaamse gezondheidszorg na de 6de staatshervorming’. Beoordeling van de uitvoering van deze hervorming in het domein van gezondheidszorg moet leiden tot een omlijsting van alle mankementen, tegenstrijdigheden en fouten binnen de organisatie en de financiering van de gezondheidszorg. Meerdere doorgeschoven bevoegdheden van federaal naar deelstaten blijven namelijk inhomogeen. Een omschreven eisenpakket moet bij de regeringsonderhandelingen van 2019 voorliggen om via een 7de staatshervorming het Vlaamse gezondheidsbeleid tot één samenhangend geheel te maken. Kruis zaterdag 23 september 2017 in de agenda al aan!

Tot slot een dringende vraag tot actieve inbreng bij de volgende algemene vergadering op 25 februari als na twee jaar opnieuw bestuursverkiezingen doorgaan. Het ritueel van een waarderend algemeen applaus na opsomming van de namen van het uittredend bestuur als te verkiezen ‘nieuwe’ bestuurskandidaten zou ik toch graag, als het kan, op de schop willen zien gaan. Echte verkiezingen tussen oude en nieuwe kandidaten voor een bestuursfunctie is na vijf verkiezingen met tien zelfde gezichten een eerlijke wensdroom. Daarom aan allen een warme oproep zich kandidaat voor het VGV-bestuur te stellen. Doet dat maar meteen; laat het eenvoudig het secretariaat weten. Tot slot met de dagen in het verschiet onze warme wensen voor een gezellige overgang van oud naar nieuw. Een denderend 2017 toegewenst. 

Lees Meer

Een veldslag gewonnen, de oorlog nog niet.

Dat is de stand van zaken begin augustus in het dossier over de toekomstige regeling met betrekking tot de contingentering en de aanval op de wettelijk vastgelegde 60 N/40 F-verdeelsleutel van de artsenquota vanaf 2022. U vindt er alles over verder in dit nummer en kunt tevens voor een chronologisch overzicht van al onze tussenkomsten op de VGV-webstek terecht.
Wat wordt er alvast bevestigd met dit contingenteringsdossier? Ik schreef het al in vorige zomernummer: de Belgisch georganiseerde gezondheidszorg is tot een onontwarbaar kluwen verworden met wat er met de zesde staatshervorming van klassieke politieke partijen in 2011 (bewust) van werd gemaakt. Geen enkel bevoegdheidspakket werd exclusief aan één beleidsniveau toegewezen. Meer nog, de luttele procenten overdracht naar gemeenschapsniveau qua financiering binnen de gezondheidszorg hebben zelfs het gewicht niet van een ‘doekje voor het bloeden’. Het VGV plant in 2017 alvast een ernstige studie, gevolgd door tegensprekelijk debat over de concrete gevolgen door de huidige, communautair uitgeschakelde, legislatuur gerealiseerde punten. Daartoe wordt een wetenschappelijk symposium onder de (voorlopige werk-) titel: “Vlaamse medische bevoegdheden na de uitvoering van de 6de staatshervorming” gepland.
De Franstalige onwil om instroombeperking te voorzien betekent een feitelijk afwezige Franstalige solidariteit binnen de Belgisch georganiseerde gezondheidszorg. Het gaat hier om een moedwillige strategie een onevenwicht te creëren. De aanpassing van de artsenquota honoreert nu dit niet-solidaire gedrag. Dergelijke ongelijkheid zou door ernstige compensaties voor Vlaanderen moeten worden betaald. Maar dat blijkt absoluut nergens te worden overwogen. De enige oplossing luidt uiteindelijk de totale splitsing van het gezondheidszorgbeleid en -financiering. “Splits dan de sociale zekerheid!”.
Was een beteugeling van een ongebreidelde expansie van de uitgaven in de gezondheidszorg niet hét doel van de invoering van de artsencontingentering, teneinde het overtal aan artsen en studenten geneeskunde te bestrijden? Die strijd tegen de overconsumptie hield bovendien een hefboom om de kwaliteit van de opleiding te garanderen in. Is het risico op overconsumptie verdwenen? Of gold dat al die tijd enkel voor Vlaanderen? Moeten we opnieuw de transfers van noord naar zuid ook binnen de gezondheidszorg, voor de “37ste keer” actualiseren? Of gelooft men echt dat sedert 1989, jaar waarin het VGV het eerst een statistisch gefundeerd document bracht over wat toen de ‘tegennatuurlijke’ geldstromen werd genoemd, alles peis en vree is binnen het Belgische RIZIV?
En hoe evolueert het artsenaanbod bij toepassing van de Europese richtlijn van vrije vestiging van artsen. Artsen, die een beperking via een toelatingsproef onbelemmerd omzeilen, mits nauwelijks geëvalueerd aangekondigde kennis van één van de drie landstalen. Komt straks niet de nu al amper toegepaste taalwetgeving niet nog meer in het gedrang? Waar blijft dan de sociale vanzelfsprekendheid van een gratis, vrij toegankelijke gezondheidszorg, voor eenieder in de eigen moedertaal? Om maar te zwijgen over de gelijkschakeling van diploma’s in alle Europese lidstaten zonder enige kennistoetsing, laat staan vergelijking met de opleidingskwaliteit met die aan de Vlaamse faculteiten.
O tempora, o mores. En dat zelfs zonder één woord over terrorisme.

Geert Debruyne, VGV-voorzitter

Lees Meer

Aanvullende gegevens

Met dank aan onze sponsors.