Voorwoord

Kaft201803Op 29 september 2018 trof mij op een zeer ochtendlijk uur in Bangkok, waar ik in grote vreugde de geboorte van mijn jongste kleinkind beleefde, de zeer droevige boodschap over het overlijden van Dr. Robrecht Vermeulen, decennialang en nog steeds actief verbondsbestuurslid, tevens oud-voorzitter. Het was wel bekend dat hij zich uit zijn vele bestuursfuncties zou terugtrekken om onuitgesproken gezondheidsredenen. Het heengaan kwam voor mij toch zeer verrassend aan. Hij was immers nog aanwezig op de bijeenkomst eind augustus voor de voorbereiding van het aanstaande VAV-symposium en bracht zelf nog persoonlijk twee sprekers aan. Hij lichtte er -herinner ik me bijna letterlijk- zijn visie over de verdere staatshervorming glashelder toe rond de sleutelelementen van voor Franstalig België levensnoodzakelijke financiële transfers en de rol van Brussel.

We verliezen met hem een monument in de Vlaamse strijd. Een man met eerlijk sociaal bewogen engagement. Een man met consequent rechtlijnige ideeën over gezondheidsbeleid, en het grote gebrek eraan in zijn zeer dierbaar Vlaanderen, in het algemeen en zijn Brussel en de “Rand” in het bijzonder.

Ik bood in naam van de raad van bestuur, voor alle VAV-leden én -sympathisanten onze innige deelneming in rouw en leed bij dit afscheid aan zijn echtgenote en familie aan. In dit nummer vindt u een op de uitvaart uitgesproken ‘in memoriam’. Zelf moest ik me op zo’n 10.000 km afstand afwezig melden. Mijn gedachten waren evenwel zonder grenzen toch daar aanwezig; triest, een beetje verslagen, maar ook trots in dankbare herinnering aan een groot man, een trouwe vriend.

Vandaag is 2019 reeds aangevangen. Een nieuw jaar met voor alle Vlamingen een bijzondere gebeurtenis in het verschiet. De zoveelste “moeder van alle verkiezingen” staat gepland. En voorwaar kan dat deze keer ook geen holle frase blijken. Moeten we immers bijvoorbeeld de ministeriële bocht over een fors verhoogde tewerkstellingsgraad in Wallonië en Brussel als oplossing voor de federale staatsschuld, de intentie van het grootste ziekenfonds tot op het spoor zetten van twee gezondheidsfondsen, zelfs de onderhandelingen tussen drie voordien onverzoenbare partijen in de grootste Vlaamse stad, niet interpreteren als een voorzichtig openen van de koelkast, waarin sedert 2014, straks 5 lange jaren, elk woord over verdere staatshervorming geborgen ligt. Sprak men niet over “Spelen met de kaarten zoals de kiezer ze gelegd heeft”. Daarom mag een sprankel hoop alvast bij deze jaarwende. En dromen mag toch al altijd. Stel dat inderdaad na mei de kiezer de kaarten in Vlaanderen, respectievelijk in Franstalig België zo gedeeld heeft dat een absolute meerderheid op rechts staat tegenover een gelijkaardige status aan de andere kant voor links. Komt dan uiteindelijk de grote stap naar confederalisme echt ter tafel bij regeringsonderhandelingen? Gaat dus elk dan echt wel zijn eigen gewenste weg met marginaal behoud van een gemeenschappelijke staat voor buitenlands- en defensiebeleid? Het Vlaams Artsenverbond bereidt in ieder geval deze (definitieve) scheiding op vlak van gezondheidsbeleid voor met het wetenschappelijk symposium van 12 oktober as te Brussel. “Gezondheidszorg voor de Vlamingen” met een bijzondere aandacht voor de situatie in Brussel en de “Rand”. Het thema aangebracht door wijlen Robrecht Vermeulen aan wiens herinnering het symposium in zijn geheel opgedragen wordt.

In naam van de raad van bestuur wens ik alle leden en de vele sympathisanten van het verbond een voorspoedig en gelukkig 2019 toe.

Geert Debruyne, voorzitter

Voorwoord

Kaft201803Zomertijd. Komkommertijd. Er valt dus geen nieuws te melden en dan gaat een voorzitter de alternatieve toer op. Maar aan komkommers heeft, tenzij als gezonde groente, niemand iets. Geen voorwoord dus. Maar plaats voor het culturele programma van dit najaar.

Of toch wat. Na meer dan 200 jaar wordt de stichter van de Gentse Universiteit gepast door de stad gehuldigd. Eindelijk
volgt de erkenning voor de grote verdiensten van deze vorst voor Vlaanderen en in het bijzonder voor de stad Gent, want naast de universiteit Gent, zijn ook het kanaal Gent-Terneuzen, de Floraliën, de ziekenzorg voor psychiatrische patiënten, het Nederlandstalig stadsonderwijs, een uniform decimaal muntstelsel, de eerste technische school van het land in de toenmalige textielhoofdstad van Europa er dankzij hem gekomen.

Bezielende kracht achter deze realisatie is gewaardeerd VAV-lid, Prof. Em. Dr. Alexander Evrard. Maar nu is kiezen toch weer verliezen. De inhuldiging van het standbeeld van koning Willem I van het Koninkrijk der Verenigde Nederlanden vindt plaats op zaterdag 20 oktober op de Bisdomkaai te Gent. En uitgerekend dan wordt VAV in de barokstad Antwerpen verwacht. Voor mij is de keuze moeilijk en makkelijk in een. Een generaal hoort bij zijn troepen. Zo ook een voorzitter bij zijn vereniging. Tot ziens in Antwerpen.

Voorwoord

Kaft201802Vuye en Wouters, de twee onafhankelijk zetelende “V”-Kamerleden, sedert een fundamenteel meningsverschil over de te volgen communautaire strategie ex-N-VA, brachten een vuistdik Brusselboek uit. “Vlaanderen voltooid. Met of zonder Brussel”. Het vertrekpunt is dat Vlaanderen niet goed weet wat het met Brussel moet. Sedert de 6de staatshervorming is er immers een nieuwe logica in de Brusselse instellingen geslopen, waarbij gemeenschapsbevoegdheden zoals kinderbijslag en kraamgeld niet zijn overgedragen aan de Vlaamse en Franstalige Gemeenschap maar aan een Brusselse instelling, de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC), die bevoegd is voor bicommunautaire aangelegenheden van gewestelijk belang. Deze evolutie strookt niet met de institutionele architectuur die sinds 1970 wordt uitgewerkt. Voortaan kunnen de Franstaligen het volkomen logisch vinden om gemeenschapsbevoegdheden aan het gewest toe te wijzen. Zo ook werd de wettelijk niet bestaande ‘Fédération Wallonie- Bruxelles’ daartoe ingesteld. Wat met de kinderbijslag is gebeurd dreigt natuurlijk bij een verdere overdracht van bevoegdheden in de gezondheidszorg bij een volgende staatshervorming.

Naast deze funeste evolutie, die door een verlengd doodzwijgen van de communautaire problemen enkel wordt bestendigd, treft de Brusselse Vlaming een tweede onheil sedert “De Vlaamse wachtdienst voor huisartsen te Brussel“ werd opgedoekt. In de nu werkzame GBBW, “Garde Bruxellois ‑ Brusselse Wachtdienst” wordt de tweetaligheid immers niet gegarandeerd. VAV eiste dat deze ééngemaakte wachtdienst in Brussel enkel zou mogen werken met tweetalige artsen, die hun tweetaligheid bewezen hebben door een taalexamen bij Selor. Quod non!

In Brussel, maar onverminderd ook de Vlaamse Rand rond Brussel staat het aanbod van Nederlandstalige gezondheidszorg steeds meer onder druk. De multiculturalteit met meer dan 100 gesproken talen en de verdere bevolkingstoename kan niet worden ontkend. Niet enkel de zes faciliteitengemeenten, maar de volledige Vlaamse rand en tot ruim daarbuiten worden meer en meer door niet-Vlamingen, meestal Nederlandsonkundigen, bewoond. Anderzijds kunnen 10 % Brusselse Vlamingen wellicht hooguit een minderheidsbescherming claimen. De institutionele banden tussen Vlaanderen en Brussel doorknippen zoals sommigen voorstellen onder de slogan ‘Brussel aan de Brusselaars’ moet absoluut worden vermeden. Hoe de positie van de Brusselse Vlamingen versterken? Dat moet prioritair staan voor Vlaamse onderhandelende partijen bij de federale regeringsvorming na de volgende parlementsverkiezingen in 2019. Daartoe zal het Vlaams Artsenverbond een substantiële bijdrage leveren via een wetenschappelijk Symposium over het brede thema ‘Brussel en de Vlaamse rand’ met uiteraard een bijzondere aandacht voor de organisatie, het aanbod en de dagelijkse (taal-)praktijk in de diverse echelons van de gezondheidszorg. Het organisatie comité nu al druk doende her en der ideeën te sprokkelen, neemt ruim één jaar voor datum in augustus aanstaande een officiële start. VAV-leden kunnen nu reeds 12 oktober 2019 in hun (elektronische) agenda noteren. Van harte aanbevolen.

En voor vandaag veel boeiend leesgenot in deze nieuwe Periodiek en aansluitend een warme, gezellige en ontspannende zomer gewenst.

Voorwoord

Kaft201801Terugblikken doet men sowieso bij de aanvang van een nieuw jaar. Ondertussen al een maand ver, dat jaar, met reeds de 73ste jaargang van dit tijdschrift. Terug naar 2017 dus. En, eerlijk? Een jaar met een ‘doorbraak’ werd het ondanks de intensieve elektronische ledenwerving met heuse steun van een marketingbedrijf, eigenlijk niet. Welgeteld zeven nieuwe leden traden bij deze campagne toe tot het verbond. Mooi geluksgetal dat wel, maar verder betekenisloos. Het zij zo. De karavaan trekt immers toch altijd verder ook in deze betrokken, sombere en letterlijk zonloze tijden. Geen nood; 96 jaar wordt het VAV dit jaar en volgens de geplogenheden van de laatste decennia gaat ondergetekende, bij leven en welzijn, de tweede helft van zijn voorzitterschap in. En in het 99ste jaar draagt hij dan het onverdroten actieve Vlaams Artsenverbond over aan een nieuwe (jonge) kracht die na zowat één jaar voorbereiding het eeuwfeestjaar vieren mag. Dat moet toch wel lukken. Ook vandaag schijnt immers (wel ergens, en letterlijk zelfs hier) de zon …


Hoe gaan we dat die volgende drie jaren doen. Ik doe graag een poging tot vrijblijvende agendaopmaak. (1) Blijven inzetten op twee of drie goed uitgewerkte culturele activiteiten per jaar. Zo staat alvast dit jaar de lente-uitstap naar Mechelen (3.03), het bezoek aan de tentoonstelling in Mmuseum, Leuven over ‘Middeleeuwse beeldhouwkunst uit de Lage Landen’ (19.05) en in het najaar het Antwerpen Barokjaar (20.10) op het programma. En het blijft wel degelijk de bedoeling voor dergelijke activiteiten ook familieleden en vrienden te laten aanspreken. (2) In dat opzicht blijft de samenwerking met het Doktersgild Van Helmont uit Brussel behouden. Meer nog, er gaat op dit moment overleg door met KARVA, de Koninklijke Artsenvereniging van Antwerpen. Het Collegium Medicum Antverpiense werd in 1620 opgericht en is zo de oudste artsenvereniging te lande. Tel maar na: dat is zo maar 3 eeuwen ouder dan ons verbond. Maar desalniettemin gaat het ook daar in alle eerlijkheid zoals bij ons. Oud van bestaan, oud van leden … (3) “Periodiek” op papier en elektronisch, werd dankzij een zeer deskundige transformatie onder de bezieling van de hoofdredacteur en dankzij dezelfde
‘marketeer’ het paradepaardje van het VAV. Dat blijft gelukkig ook zo, mede gegarandeerd na de succesvolle (zware) sanering van de laatste twee jaren (de verkoop van het onroerend goed in 2016 en de wijziging van het statuut van het secretariaat vanaf de lente van 2017, nu als uitzendkracht tewerkgesteld volgens de noodwendigheden). (4) En ook de missie blijven we trouw
met alvast de optie voor een volgend wetenschappelijk symposium in oktober 2019 te Brussel. Dan zitten de verkiezingen er nog maar enkele maanden op en zal ongetwijfeld de federale regeringsformatie aan zijn zoveelste ‘pre’-formateur, bemiddelaar, verduidelijker of gewoon loodgieter toe zijn. Overigens treft u vandaag in dit nummer het uitgebreid verslag, alle teksten en
commentaren van het symposium over de nood aan verdere staatshervorming.


Veel leesgenot. En bedenk dat ook in 2018 altijd elk Vlaamse arts als nieuw lid welkom blijft. De geplande splitsing van de gezondheidszorg komt er hoe dan ook. Ooit. De realisatie ervan vraagt door de vele overlegkamers federaal en Vlaams, politiek en socioeconomisch, professioneel en wetenschappelijk, communautair en individueel -deze lijst is absoluut niet exhaustief- zeer veel inzet van deskundigen. Ik ben geen pessimist, maar waar is waar. Dat gaat nu welgeteld hoogstens om een (half) dozijn Vlaamse artsen met een uitermate hoog leeftijdsgemiddelde. Ervaring zat natuurlijk, maar eens eindigend. Laat ze de laatsten niet zijn.

Geert Debruyne, voorzitter

Voorwoord

Kaft201703Het grote woord is eruit. ‘De 7de staatshervorming’ wordt de inzet van de regeringsonderhandelingen van 2019. Althans
volgens Vlaanderens MP in zijn 11 juli -toespraak aan de Groeningekouter. En ampele woorden verder werd de overheveling -met inbegrip van de financiering ervanvan het gezondheidsbeleid vooropgesteld. Het Vlaams Artsenverbond zal erop voorbereid zijn. Te beginnen met het aanstaande VAV-symposium te Brussel op 23 september over de “Vlaamse gezondheidszorg na de 6de staatshervorming», wat in de loop van de aansluitende maanden tot het opstellen van een onderbouwd eisenpakket over een globaal Vlaams gezondheidsbeleid -‘van wieg tot kist’, zoals dat heet- moet leiden. En als voorproefje over de ‘failed state Belgium’ vindt u in dit nummer de laatste evaluatie over het federale compromis over de artsencontingentering. Trouwens voor wie het nog over het hoofd zag, ook vandaag kunt u nog voor het VAV-symposium inschrijven!

Waar de V-partijen wellicht makkelijk zullen volgen bij deze legitieme oproep voor een 7de staatshervorming, wordt het uitkijken naar de traditionele formaties. Rooskleurig is anders. De christendemocraten zijn blijkbaar bereid om hun woorden terug te nemen en zo de Vlaamse zaak te verraden. Op 23 juni 2012 verklaarde hun voorzitter immers: ‘Niemand zal ontkennen dat op een dag een zevende staatshervorming komt. De voortschrijdende omvorming van de staat is onherroepelijk. Er moet nog een reeks bevoegdheden naar de gewesten overgeheveld worden.’ Om maar over “de pest voor Vl.”, de liberale partij te zwijgen. Van de huidige oppositie werd zelf helemaal niets vernomen. En zullen de Franstaligen zich nogmaals als ‘demandeurs de rien’ opstellen, om dan uiteindelijk toch nog te zwichten wanneer het wereldrecord regeringsvorming opnieuw dreigt te worden verbroken?

De Brussels correspondent van de Franse krant Libération, stelt over België ‘de staat is in verval, ondermijnd door de onophoudelijke strijd tussen de Vlaamse meerderheid en de Franse minderheid. Vijftig jaar van communautaire strijd hebben het koninkrijk in een doodlopend steegje doen belanden: onmacht, incompetentie, onverantwoordelijkheid.’

De stelling luidt ondertussen in een krantencommentaar ongeveer als volgt: ‘Het huidig systeem waarin onvoorspelbaarheid de enige zekerheid is en beurtelings het federale en het regionale niveau langdurig verlamd kunnen worden, betaalt onzichtbaar een hoge prijs. Eenvoud moet het doel zijn van elke nieuwe hervormingspoging. De al te complexe structuren zijn er gekomen omdat er evenwichten en beschermingsmechanismen moesten worden uitgebouwd. Deze loodgieterij waarbij alles aan alles gekoppeld werd, heeft het hele systeem vergrendeld. Dergelijke politieke technologie is overduidelijk uitgeleefd.’

Kan de conclusie na opnieuw 5 jaar tijdverlies nog langer uitgesteld worden? ‘Wij wensen een echt confederalisme, waarbij elkeen zal kunnen handelen zoals het hem belieft. Als de Franstaligen geen concessies willen doen, zullen wij geen andere keuze hebben dan het separatisme.’, stelde de N-VA-voorzitter reeds 10 jaar geleden! Tijd van handelen zonder uitstel is nu echt de boodschap. Op naar een 7de, liefst definitieve alles omvattende, staatshervorming.

Voor het thema, “zelfstandig, globaal Vlaams gezondheidsbeleid”
daarin, biedt het VAV zeer bereidwillig en zonder valse bescheidenheid haar medewerking aan.

Geert Debruyne, voorzitter

Aanvullende gegevens

Met dank aan onze sponsors.