Voorwoord

Kaft202101

Met terechte fierheid schrijf ik, als eerste Vlaamse Arts Vrouw, mijn eerste voorwoord als kersverse voorzitter, voor Periodiek.
Een heus nieuw aspect in het bijna honderdjarige verbond. Inderdaad volgend  jaar in 2022 viert de eeuwelinge: het Vlaams Artsenverbond, FEEST!
Het hoeft geen betoog dat dit bijna een eeuw ook een waar mannenbastion is geweest niet helemaal recht evenredig met de  vervrouwelijking van het artsenberoep, want áls huidige énige vrouw in de raad van Bestuur toch wat nahinkend in de trend ...
Dus dit feit alleen al bewijst dat er ook een verjongende, vernieuwende verfrissende wind doorheen kan waaien met vrouwelijke toets!
Mag ik hierbij toch zeker al mijn voorganger Geert Debruyne bedanken hoe hij onze vereniging als een échte bekwame roerganger door een uiterst zware moeilijke pecuniaire periode loodste? Alle lof voor zijn kordate hand om bestaande structuren te dúrven omvergooien en uitbesteden. Het redde ons verbond van een gewisse dood... zijn drijfveer? Precies om die fameuze honderd jaren te kunnen halen!
Geen euthanasie voor de honderdjarige maar een stevige basis voor verrijzenis waren zijn jaren als voorzitter. Waarvoor dan ook mijn gemeende dank en waardering.
Inderdaad zoals in elk verenigingsleven verminderde het ledenaantal én de overeenkomstige ledenbijdragen. Demografisch was de leeftijdsmediaan van onze leden ook bepaald niet direct bij de jongste afgestudeerden.
Het “nieuwe socioculturele” is in de 21°eeuw een facebookgroep (zelfs dát al niet meer!) maar twitter of Instagram mét volgers, maar de leeftijd van de aangesloten bestuursleden kan hier ook niet logistiek bijbenen.
Niet geklaagd, ook niet door onze betalende leden: die, in hart en nieren, Vlaamse artsen zijn met hun overtuiging dat er enkel toekomst zit in een Vlaamse Sociale Zekerheid waar preventie en curatieve zorg tezamen vallen. Zij willen zich verenigen in één verbond met één doel voor ogen: op Vlaams niveau een éénduidig beleid voeren: niet versnipperd zoals in deze verwarrende, chaotische coronacrisis- periode duidelijk werd.
Daarom nodig ik jullie al in groten getale uit om in het najaar, waar iedereen hopelijk gevaccineerd en gezond en wel, ons kan komen vervoegen op ons volgend congres waar sprekers haarfijn dit thema zullen analyseren . “Na Corona eindelijk een zelfstandige, Vlaamse gezondheidszorg?”
Het zal me een waar plezier en genoegen zijn u daar in het KBC gebouw op 16 oktober in levenden lijve (en niet in een webinar) te mogen begroeten en samen met u deze materie te bespreken, met een glimp naar een stralende toekomst, mét ons streven naar een uitroepteken na de vooropgestelde vraag.
Ook de Vlaamse arts-artistiekelingen onder u komen uitgebreid in het najaar aan hun trekken: op 18 september bezoeken we in Brussel, in het Museum van de KBR de prachtige expo: “Librije van de hertogen van Bourgondië” en later in het jaar de gerestoreerde Handelsbeurs in Antwerpen en het befaamde Letterenhuis, waar ondermeer de manuscripten van Paul Van Ostaijen liggen en prachtige affiches van de jaren 1920-1940 zijn te bewonderen en zelfs schilderwerken van de dichter en waar de ondergetekende u als échte Antwerpse sinjoor en Van Ostaijen fan u hartelijk zal verwelkomen en rondleiden met een nóg deskundiger gids welteverstaan.


Lieve Van Ermen, voorzitter

 

Voorwoord

Kaft202004

Hoe begin je aan een nieuwjaarswens half november van dit vermaledijde jaar, 2020?

De top van de curve van de tweede Coronagolf lijkt net gerond. Of niet, met pas heropende scholen!

Er staat een vaccin in de steigers, te bewaren bij -70°C van aanmaak tot IM-toediening. Een niet door de meerderheid van Vlaamse kiezers gesteunde federale regering mist alle (grond-)wettelijke bevoegdheden voor een zo noodzakelijke staatshervorming.

Laat staan dat die meerderheid naar de vereiste samenvoeging van bevoegdheidspakketten op gemeenschapsniveau geneigd is.

Om het tot slot maar niet te hebben over de te geringe daadkracht van de eigen Vlaamse regering. Het blijvend gezanik over het zogenaamde ‘ontbrekende draagvlak’. En daar stopt het niet.

Het Vlaams Artsenverbond gaat haar 99ste bestaansjaar in met bestuursverkiezingen, waarbij de kandidatuurstelling voor een actieve inbreng gedurende meer dan een decennium hoogstens een kortstondig -duurde dat wel een maand?- sprankje hoop bracht.

Onzekerheid troef over gezamenlijke activiteiten, zoals klassieke culturele uitstappen met gids, zelfs een fysieke bijeenkomst voor de ledenvergadering, en -niet te versmaden- het ledenbanket.

Maar toch helpt een spirituele ‘vergrendeling’ -zo vertaal je ‘lockdown’- helemaal niet. Wel in tegendeel. Enkel mentale veerkracht, (pro)actieve strijdbaarheid, zelfzekere doelgerichtheid én vriendschappelijke zorgzaamheid laten het Verbond voortleven.

En daar wil ik het als afscheidsnemend voorzitter in dit voorwoord over hebben.

En allereerst doe ik dit graag met een grote blijk van dankbaarheid voor de inzet van tien trouwe bestuursleden, elk stuk voor stuk gedreven Vlaamse artsen. Dank ook aan de vaste secretaris, Marina Van Oirschot, die zonder enige twijfel haar taken zorgvuldig bleef verrichten onder een opeenvolging van drastische veranderingen (locatie, statuut, contract, …) tijdens de laatste zes jaar.

Volgt een oproep tot blijvend engagement van alle trouwe leden van de bijna eeuweling. En dat niet enkel om onder een nieuwe voorzitter dat eeuwfeest in 2022 te vieren, maar tevens om tijdens de huidige federale legislatuur de politici bij de les te houden over de gewenste  overheveling van de gezondheidszorg naar de gemeenschappen. En dat moet zowel de normerings-, de uitvoerings-, als de financieringsbevoegdheid omvatten.

Dat moet uiterlijk na verkiezingen in 2024, maar mag evenzeer, zelfs graag vroeger maar dan zeker na parlementaire goedkeuring tot zo ruim mogelijke grondwetswijziging, of minstens die van artikel 195.

En vanzelfsprekend blijven alle armen wijd gespreid om nieuwe verbondsleden op te nemen,en ook nieuwe bestuursleden te verwelkomen. Bis repetita placent (al 10 jaar).

Tot slot mag ik eenieder vragen de draad vanaf 20 februari aanstaande opnieuw op te nemen, wanneer we bijeenkomen te Brussel in KBR, het Koninklijke Bibliotheekmuseum, voor een gegidst bezoek aan de Librije van de Bourgondische hertogen, gevolgd of voorafgegaan door de ledenvergadering en uitzonderlijk een “ledenlunch”. Verhopen dat het hoe dan ook mag, met op alle momenten garantie van alle nodige Coronapreventiemaatregelen. Expectatio armata, waarvoor we al 45 tickets aankochten.

Vier gerenommeerde sprekers werden vastgelegd voor het eerstvolgende wetenschappelijk VAV-symposium gepland eveneens te Brussel op 16 oktober onder de duidelijke titel, “Definitieve bevoegdheidsoverdracht van het totale gezondheidsbeleid naar Vlaanderen”. Na het succes van de symposia in ’17 en ’19, waar ik de eer had voor te zitten, rekent het bestuur ook volgend jaar op een ruime ledenaanwezigheid onder de deskundige leiding van mijn opvolger (m/v). Ook nu al opnieuw een welgemeende oproep de datum vrij te houden, want dat bovenvermelde, of een ander, Covid19-vaccin moet dan bij allen voldoende antistoffen hebben opgeleverd.

Laat ons ondanks alle beperkingen ondertussen toch maar genieten van een innige en deugddoende eindejaarsviering, op een of andere, desnoods nooit bedachte, wijze.

Ik wens elk lid en al haar/zijn dierbaren een gelukkig Nieuwjaar 2021 toe, en … ik kan me moeilijk verontschuldigen voor de gelijkbedoelde wensen voor het huidige jaar in Periodiek 19/4.Het zij zo.

Blijvend ten dienste. En van harte.

Geert Debruyne, voorzitter

 

Voorwoord

Kaft202003Lidgeld2021

Met de deur in huis. Zoals beloofd: de toekomst van dit ledenblad, de toekomst van ‘Periodiek’.

Een definitieve en op dit ogenblik waarschijnlijk optimale uitwerking van de publicatievorm van ’Periodiek’ werd gemaakt. Een ‘Periodiek’ op papier in de huidige gedrukte vorm en per post verstuurd, blijft behouden. Ook de externe samenwerking voor de lay-out en aanlevering van illustraties wordt verlengd. Het bestuur bevestigt het hoofdredacteurschap van Frank Goes en drukt hiermee ongetwijfeld een wijd verspreide appreciatie van de VAV-leden voor zijn werk uit.

De leden wordt bij de lidgeldinning in december 2020 de mogelijkheid geboden te kiezen tussen gedrukte, per post verzonden versie of uitsluitend elektronische lezing via de
VAVwebstek. Dit heeft een diversificatie van de lidgeldbedragen tot gevolg en betekent een doorvoering van de beslissingen van de laatste algemene ledenvergadering.  (Destelbergen, 22.02.2020) (zie kader)

Dat de culturele activiteit van mei in het Letterenhuis en de Handelsbeurs te Antwerpen tot dit najaar werd uitgesteld, blijkt door de snelle tweede besmettingsgolf door Covid-19 achterhaald. Voor 2020 is definitief afstel onvermijdelijk. De garantie tot perfecte en consequente toepassing van alle preventieve maatregelen om besmetting te voorkomen ten spijt, kan het bestuur, rekening houdend met de leeftijdspreiding (of is dat eerder afwezigheid van dergelijke spreiding) binnen het VAV-ledenbestand, geen gegidste groepsbijeenkomst op deze locaties verantwoorden. Ik schreef al: “Ongetwijfeld wordt het voor velen van ons wachten op het bevrijdende vaccin.”

Maar ook de wetenschap dat artsen (dus alle VAV-leden) als artsen denken en ook handelen, doet ons sowieso een zeer beperkte respons qua deelname voor één enkele namiddag verwachten. Kort en bondig: we sluiten de cultuur in 2020 af om te kunnen overleven, en geven blijkbaar daarmee alvast een groot theaterhuis het voorbeeld.

We kijken dus uit naar de volgende algemene ledenvergadering, gepland op 20 februari 2021 te Brussel, gekoppeld aan een geleid bezoek aan het nieuwe museum van KBR over de Librije van de hertogen van Bourgondië, een verzameling handschriften die zo uniek is dat ze haar eigen naam kreeg. En daar sluiten we af met een ledenlunch ter plaatse.


Moet er verder nog iets over de actualiteit gezegd worden?

  • “Dubbeldemocratie België: onmogelijke regeringsvorming.” “Bleu et belge.”
  • “Verlos ons van dit Stilstandland.” “Het onbestuurbare land.”
  • “Hercreatie van politieke families niet in het belang van de Vlaming.” ”Dit land is op.” “Het is genoeg geweest, tijd voor verkiezingen.”
  • Een kleine bloemlezing uit Doorbraak van één week oud. Dat zegt alles.

Dus hou ik het hierbij en wens elkeen veel leesgenot in deze nieuwe Periodiek.

Destelbergen, 21 augustus 2020

Geert Debruyne, voorzitter

 

Voorwoord

Kaft202002

Ik mag vandaag verhopen u in goede gezondheid aan te treffen. Dat u dit leest is op zich al geruststellend, want Covid-19 (SARS-CoV-2) verlaat ons wellicht nimmer meer. En dat nieuw Corona-virus zal ook de activiteiten van het 98-jarige Verbond zeer sterk bepalen. De ouderdom lijkt al een waarschuwing, maar nog veel concreter is de leeftijd van zijn dierbare trouwe leden. Ongetwijfeld wordt het voor velen van ons wachten op het bevrijdende vaccin. Midden 2021? Laat ons duimen, want in 2022 hebben we een eeuwfeest te vieren. Herinner je de tweeën en nullen waar ik eind vorig jaar naar verwees.

Hadden we geluk op 22.02.2020 (let op de cijfers) toen we in Gent “Van Eyck” bezochten en ’s avonds na de ledenvergadering lekker bijeen, heerlijk konden tafelen te Destelbergen, mijn quarantaineplek. Het lijkt wel een eeuwigheid geleden. De unieke werken van de grootste Vlaamse primitief zijn alweer over de wereld verspreid. En de activiteit van mei in het Letterenhuis en de Handelsbeurs te Antwerpen is tot later uitgesteld. Toch werd ook in deze periode van lockdown de actualiteit strikt gevolgd. Tweemaal kwamen we tussen beide.

Eind maart al werd een brief verstuurd naar alle decanen Faculteit Geneeskunde om hen in kennis te stellen dat VAV de eisen van de Vlaamse geneesheer-assistenten in opleiding geformuleerd in een open brief van hun ledenorganisatie VASO onder de titel, “Midden in Coronacrisis dreigt men arts-specialisten in opleiding niet te betalen” voor 100 % steunt. De overweging om artsen in opleiding ‘technisch werkloos’ te maken en de uitbetaling van hun loon op te schorten is totaal in strijd met de deontologie.

Later in de tweede helft van april steunden we het initiatief van het Doktersgild Van Helmont rond

de zogenaamde contact-tracing.

Gezondheidszorgbeleid, buiten de grondwettelijk ‘voorlopig’ federaal gehouden materies, is een gemeenschapsbevoegdheid, en niet het minste preventie. Preventieve opsporing van Corona-besmettingen door contactonderzoek en misschien in een latere tijd bij middel van “apps” behoort dus tot de bevoegdheid van de Gemeenschappen.

De stelling dat de zogenaamde contactopsporing van mensen met besmetting door nieuw Corona virus een regionale bevoegdheid zou zijn, die men in een federaal kader kan realiseren is onwettig. De Vlaamse Regering moest hier haar volle verantwoordelijkheid opnemen en zo  nodig opeisen, met name ook te Brussel. Zo’n 1.200 'contact-tracers' werden/worden gerekruteerd en opgeleid en de technische ondersteuning werd vervolgens operationeel door tussenkomst van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. En zo hoort het!

Iets heel anders nu, maar wel deels het gevolg van de pandemie. In het vorige nummer van Periodiek brachten we reeds onder de rubriek ‘Opinies’ een extern standpunt over bevoegdheidsoverdracht in zake gezondheidszorgbeleid. Logica is elk weldenkend mens eigen en dus valt het niet te verwonderen dat ook door anderen buiten het Vlaams Artsenverbond een samenvoeging van verwante bevoegdheidspakketten wenselijk wordt geacht. Helemaal nieuw en onverwacht is het standpunt van Prof. De Maeseneer zeker niet en recent bevestigt hij de noodzaak van regionalisering in een artikel waarin hij verwijst naar Italië. Citaat: ‘De eerste les is ongetwijfeld de nood aan een herexamen voor de zesde staatshervorming wat de gezondheidszorg betreft. In Italië zijn alle voorzieningen (preventie, zorg in eerste lijn en ziekenhuizen, volksgezondheid, dataverzameling…) afgestemd en gecoördineerd op het niveau van de regio’s.’ Inzake de verdere decentralisering van de gezondheidszorg zijn we dus alvast bondgenoten.

Het blijft voor ons echter duidelijk dat zijn voorstel om meteen in België vier (sic) evenwaardige regio’s deze bevoegdheden te geven onaanvaardbaar is. Het concept van gemeenschapsbevoegdheid over alle persoonsgebonden materies moet behouden blijven. Dit garandeert immers als enige de belangen van de Vlamingen in het Brusselse Gewest. Het voorbeeld van beleidsverantwoordelijkheid voor de kinderbijslag door de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie te Brussel, zoals in de zesde staatshervorming ingevoerd, ook op de gezondheidszorg toepassen, zal voor de Nederlandstaligen in het Brusselse verstrekkende minoriserende en dus onaanvaardbare gevolgen hebben. Ook nu al wordt immers, ondanks alle wetgeving ter bescherming van deze groep Vlamingen, de taalwetgeving danig overtreden.

Ik hou het hierbij en wens elkeen veel leesgenot in deze tweede Periodiek van 2020. Er volgen er in deze vorm in elk geval nog twee. Wat later komt, zal in een volgend nummer worden gebracht. De beslissingen van de algemene vergadering moeten immers nog verder concreet worden uitgewerkt. De raad van bestuur komt voor het najaar zeker niet meer bijeen wegens de corona-crisis, daar nagenoeg elk bestuurslid, al was het maar om leeftijdsredenen, grote risico’s bij besmetting loopt. En uitgerekend diezelfde leeftijdsfactor maakt elektronisch vergaderen zeer moeilijk. Gelukkig loopt elektronische communicatie via e-post uitstekend, maar een definitieve en optimale uitwerking van de publicatievorm van Periodiek, die ook de niet elektronisch actieve leden bedient met een vorm van papieren versie, kan maar na echt persoonlijk overleg.

Eén garantie: we werken eraan.

Destelbergen, 10 mei 2020

Geert Debruyne, voorzitter

 

Toelichting van het doel van het symposium

Kaft202001Oud-voorzitter en actief bestuurslid, Dr. Robrecht Vermeulen overleed iets meer dan één jaar geleden. Zoals steeds stipt aanwezig, was hij er ook op de bestuursvergadering van 2 juni 2019, nauwelijks vier maanden eerder. Daar werd de kiem gelegd van dit VAV-Symposium. Het eerste idee was “Gezondheidszorg voor de Vlamingen”, een soort verlenging op het symposium van 2017, over “Vlaamse gezondheidszorg na de 6de staatshervorming”. Robrecht bracht evenwel een extra thematische focus aan door op een nog actueler en dreigend probleem in zijn geliefde Brussel en de Vlaamse Rand te wijzen. De aanvullende subtitel vandaag werd dan ook “, met bijzondere aandacht voor Brussel en de Rand”. Zijn belofte, zonder moment van twijfel nakomend, bracht hij in de weken nadien zelf twee van de sprekers aan.

Uit dank en grote erkentelijkheid gaat daarom dit VAV-Symposium door onder zijn naam: ‘IN MEMORIAM Dr. Robrecht Vermeulen’. We verwelkomen vandaag van harte als eregasten, mevrouw Vermeulen en zoon Frederik.

Drukkingsgroepen moeten in deze tijden van regeringsvorming dubbel alert blijven, daar de beleidsopties voor in principe voor de volgende vijf jaar worden vastgelegd. Komt er nogmaals een periode van bevriezing van alle communautaire thema’s? Reeds op 4 april 2019 publiceerde het Vlaams Artsenverbond een politiek Memorandum:
“Naar een communautarisering van de gezondheidszorg en een Vlaamse sociale zekerheid”.

Een ruime meerderheid van Vlaamse artsen gaat voor een solidaire opsplitsing van de bevoegdheden voor Volksgezondheid. Dat is uitgerekend ook de unieke missie van het Vlaams Artsenverbond: deelstaten autonome verantwoordelijkheid geven voor het volledige gezondheidszorgbeleid.

Ondertussen wordt werk gemaakt van de efficiëntie van het gezondheidsbeleid federaal. Maar gebeurt dat aan beide kanten van de taalgrens? De eerste spreker brengt een stand van zaken rond de invoering van de ziekenhuisnetwerkvorming.

De demografische evolutie in Brussel en de Vlaamse Rand met de gevolgen voor de volksgezondheid baart steeds meer zorgen. Deze voormiddag brengt lezingen van een Brussels econoom en een Brusselse Vlaamse huisarts.

De eerste plaatst kanttekeningen bij het ‘regionaliseren’ van de gezondheidszorg, gewestelijke beleidsbevoegdheid, gecombineerd met een financiering door federale belastingen. De arts brengt de status praesens van het zorgaanbod voor Nederlandstaligen in Brussel en de Rand. Afsluiten doet, zoals twee jaar terug, de jurist. Wat kan een toekomstperspectief zijn binnen het juridisch institutioneel kader voor gezondheidszorg in Brussel en de Rand.

Er volgt wellicht een pittig debat, want om maar één gegeven te benoemen. Er bestaat een Europese richtlijn, die toelaat dat artsen uit andere EU-landen slechts één taal kennen om in België praktijk uit te oefenen …
Totaal onaangepast aan de Belgische situatie. En tot slot: ondanks demografische veranderingen in het hoofdstedelijk gewest en bij uitbreiding Vlaams-Brabant de laatste decennia, moeten de eisen van de Vlamingen er toch onverkort blijven gelden? Tijd voor een nieuw symposium over het Vlaams gezondheidsbeleid.
Van harte welkom elkeen.

Geert Debruyne, voorzitter

 

Aanvullende gegevens

Met dank aan onze sponsors.